Kentsel dönüşüm hakkında merak edilenler
Ataşehirli kat maliklerinden en sık duyduğumuz soruların kısa ve net cevapları.
Riskli yapı tespiti
Riskli yapı tespiti için tüm komşuların onayı gerekir mi?
Hayır. Maliklerden biri ya da kanuni temsilcisi tek başına, Bakanlık tarafından lisanslandırılmış bir kuruluşa başvurabilir. Başvuru için çoğunluk aranmaz.
Tespit ücretini kim öder, ne kadar tutar?
Masraf kural olarak başvurana ya da maliklere aittir; kat malikleri kurulu kararıyla yapılırsa tüm maliklere paylaştırılabilir. Sabit bir tarife yoktur; binanın büyüklüğü ve kat sayısına göre lisanslı kuruluşlardan teklif alınır.
e-Devlet'te binamın riskli olmadığı yazıyor, güvende miyim?
Hayır, bu yalnızca binanız için henüz bir tespit yapılmadığı anlamına gelebilir. Tapuda şerh olmaması binanın sağlam olduğunu göstermez. Kesin bilgi için karot ve donatı incelemesi içeren bir tespit gerekir.
Tespit sonucuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Riskli yapı tespitine, tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir; itirazlar teknik heyetçe incelenir. Süre kısa olduğu için tebliği alır almaz harekete geçmeniz gerekir.
Güçlendirme yapmak dönüşüme alternatif olabilir mi?
Bazı binalarda teknik olarak mümkündür, ancak çoğu eski binada güçlendirme maliyeti yeniden yapıma yaklaşır ve bina ömrünü sınırlı uzatır. Karar, statik analiz sonuçlarına ve ekonomik karşılaştırmaya göre verilmelidir.
Karar ve malikler
Dönüşüm kararı için kaç malikin onayı gerekir?
Riskli yapı kararı kesinleşmiş binalarda, arsa paylarının salt çoğunluğu (yarıdan fazlası) yeterlidir. Bu oran 2023'teki kanun değişikliğiyle üçte ikiden salt çoğunluğa indirildi. Hesap kişi sayısına göre değil arsa payına göre yapılır.
Karara katılmayan komşunun dairesine ne olur?
Karar kendisine noter aracılığıyla bildirilir. Malik, bildirimden itibaren 15 gün içinde karara katılabilir. Katılmazsa payı rayiç değeri üzerinden, öncelikle diğer maliklere satılabilir. Bu nedenle hiçbir malik süreci tek başına durduramaz, ancak hakları da korunur.
Malik vefat etmişse veya yurt dışındaysa ne yapılır?
Vefat durumunda mirasçılar veraset ilamı ile sürece dahil olur. Yurt dışındaki malikler konsolosluk veya noter üzerinden vekâlet vererek temsil edilebilir. Bu işlemler zaman aldığından erkenden başlanmalıdır.
Yeni binada dairem eskisiyle aynı yerde mi olur?
Zorunlu değildir. Daire yerleri malikler arasında kura, şerefiye (konum farkı bedeli) veya anlaşmayla belirlenir. Paylaşım listesi sözleşmeye eklenmelidir.
Destekler ve maliyetler
Yarısı Bizden kampanyası nedir, kimler yararlanabilir?
İstanbul'da 6306 kapsamında riskli yapı tespiti yapılmış binalardaki uygun hak sahiplerine konut başına 875.000 TL hibe, 875.000 TL faizsiz kredi ve 125.000 TL taşınma desteği sağlayan kampanyadır. İş yerleri için toplam destek 1.000.000 TL'dir. Basına yansıyan bilgilere göre kampanya 31 Aralık 2027'ye uzatılmıştır.
Kira yardımı ne kadar süre ve nasıl verilir?
Riskli yapısı tahliye edilip yıktırılan hak sahiplerine bir konut için 18 aya kadar kira yardımı yapılabilir. Başvuru e-Devlet'teki “6306 Kira Yardımı” hizmetinden yapılır. Aylık tutarlar Bakanlıkça il bazında belirlenir ve güncellenir.
Kira yardımı ile Yarısı Bizden'i birlikte alabilir miyim?
Yarısı Bizden'de kira yardımı yerine taşınma desteği verilir; iki destek genellikle birlikte kullanılmaz. Hangisinin avantajlı olduğu binanızın durumuna ve müteahhitle yaptığınız anlaşmaya bağlıdır.
Dönüşümde hangi harç ve vergilerden muafım?
6306 kapsamındaki işlemlerde tapu harcı, noter harcı, belediye harç ve ücretleri ile damga vergisi gibi kalemlerde istisnalar uygulanır. Ayrıntılı vergi durumu için mali müşavirinize danışın.
Daha büyük bir daire istersem ne olur?
Hakkınız olan metrekarenin üzerinde bir alan istiyorsanız, fark bedeli müteahhitle ayrıca anlaşılarak ödenir. Bu ödemenin tutarı, zamanı ve teminatı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Müteahhit, sözleşme ve inşaat
Kaç müteahhitten teklif almalıyız?
En az üç firmadan, aynı şartnameye göre teklif almanızı öneriyoruz. Farklı malzeme ve metrekare tanımlarıyla verilen teklifler doğru karşılaştırılamaz.
Kat karşılığı sözleşme noterde mi yapılmalı?
Evet. Taşınmaz devri içerdiği için kat karşılığı inşaat sözleşmesinin noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; aksi hâlde geçerlilik sorunu doğabilir.
Müteahhit işi yarım bırakırsa ne olur?
Sözleşmede banka teminat mektubu, aşamalı tapu devri ve fesih koşulları varsa malikler çok daha güçlü konumdadır. Bu maddeler yoksa süreç uzun hukuki uyuşmazlıklara dönüşebilir. Bu yüzden imzadan önce sözleşmenin bağımsız incelenmesi şarttır.
İnşaat ne kadar sürer?
Ortalama bir apartmanda, ruhsattan iskâna kadar genellikle 18–30 ay sürer. Karar, sözleşme ve ruhsat hazırlığı bunun öncesinde birkaç ay alabilir.
Kiracılar ve iş yerleri
Kiracıyım, ne kadar sürede çıkmam gerekir?
İdare, riskli yapının boşaltılması için 60 günden az olmamak üzere süre verir. Bu süre sonunda kira sözleşmesi sona ermiş sayılır. Kiracılar da belirli koşullarla kira yardımından yararlanabilir.
Dükkânım var, dönüşümde nelere dikkat etmeliyim?
Yeni binadaki dükkânın konumu, cephe uzunluğu, metrekaresi ve kat yüksekliği sözleşmede netleşmelidir. İş yerleri için Yarısı Bizden kapsamında ayrı destek tutarları bulunur.
Sorunuzun cevabını bulamadınız mı? Bize yazın ya da WhatsApp'tan sorun; binanıza özel cevaplayalım.